Khi luật sư các nước nói về tính nhân văn của nghề luật.
Các luật sư quốc tế tham dự tiệc tối ngày 5/10/2026 của Hiệp hội luật sư Anh quốc và Xứ Wales, Scotland.
Các thành viên Đoàn công tác VBF tham dự Hội nghị thường niên IBA năm 2026 thật sự có nhiều cảm xúc giữa sự khác biệt nhất định về quy mô và mức độ phát triển nghề luật sư trên thế giới và ở Việt Nam, nhưng thật ra “bản sắc Việt Nam” có thể là một điểm nhấn tại Copenhagen lần này khi so sánh với bản sắc của giới luật sư một số quốc gia có quan hệ hợp tác với VBF thông qua các hoạt động bên lề Hội nghị.
Trong buổi tối giao lưu vào tối ngày 5/10/2026 với sự hiện diện của các luật sư và chuyên gia pháp lý đến từ Bắc Ireland, Scotland, Anh và xứ Wales, Ngài Đại sứ Vương quốc Anh tại Đan Mạch nhấn mạnh Vương quốc Anh và Đan Mạch chia sẻ mối quan hệ đối tác bền chặt lâu đời qua vùng Biển Bắc, từ thương mại truyền thống đến sự hợp tác tiên phong trong lĩnh vực điện gió ngoài khơi và chuyển dịch năng lượng xanh, với các dự án đầu tư song phương trị giá hàng trăm triệu bảng Anh. Trong bối cảnh thế giới đối mặt với sự bất ổn địa chính trị sâu sắc, các rủi ro và sự khó lường của kinh tế toàn cầu, nguyên tắc thượng tôn pháp luật càng chứng minh vai trò trọng yếu hơn bao giờ hết. Ngành dịch vụ pháp lý của Vương quốc Anh tiếp tục là một trụ cột then chốt của nền thương mại quốc tế. Hệ thống thông luật Anh (English Common Law) hiện là luật điều chỉnh hợp đồng thương mại quốc tế tại hàng trăm hệ tài phán khác nhau, mang lại tính dự báo cao, cơ chế giải quyết tranh chấp công bằng và sự bảo hộ vững chắc đối với quyền tài sản. Hướng tới năm 2026, Vương quốc Anh cũng đang khẳng định vị thế dẫn đầu trong việc hoàn thiện khung khổ pháp lý quản lý công nghệ mới và tài sản mã hóa/tài sản số.
Ông Brett Dixon nhắc đến thời khắc chính thức nhậm chức Chủ tịch Hiệp hội Luật sư Anh và xứ Wales, vinh dự khi được đứng giữa những đại diện ưu tú của giới luật sư đến từ các hệ thống pháp luật và truyền thống tài phán đa dạng trên toàn cầu. Dù hành nghề ở bất kỳ quốc gia nào, các luật sư đều chia sẻ chung một niềm tin cốt lõi về giá trị của công lý, nguyên tắc nhà nước pháp quyền và vai trò không thể thay thế của người luật sư trong việc hỗ trợ doanh nghiệp, bảo vệ quyền lợi cá nhân và củng cố niềm tin xã hội trong một thế giới ngày càng phức tạp. Trong khi đó, bà Chủ tịch Đoàn Luật sư Scotland cho biết hơn 14.000 luật sư hành nghề đã kết hợp chất lượng dịch vụ chuyên nghiệp hàng đầu với giá trị thương mại thiết thực, đóng góp to lớn vào nền kinh tế của Scotland, Vương quốc Anh và thị trường quốc tế. Tôi nhớ câu nói của bà khi nhấn mạnh, hành nghề luật trên hết đã, đang và sẽ luôn là một nỗ lực mang tính nhân văn sâu sắc của con người. Giữa làn sóng bùng nổ của công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) và các hệ thống tự động hóa, sứ mệnh cao quý của đội ngũ luật sư là phải gìn giữ bản sắc nhân văn, sự thấu cảm và chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp cốt lõi của nghề luật.
Buổi tiếp tân do Đại sứ quán Nhật Bản tổ chức như thường lệ hàng năm vào tối ngày 6/10/2026 mà VBF là một trong những đối tác có quan hệ hợp tác tốt đẹp với Liên hội luật sư Nhật Bản (JFBA) lại thể hiện một bản sắc riêng có của người Nhật, từ khuôn viên Đại sứ quán riêng biệt nằm ngoại ô Copenhagen, với những cây liễu phủ mặt hồ, nơi đàn thiên nga chớp cánh dưới nắng chiều cuối ngày, cho đến cung cách trang trọng, lịch thiệp khi tiếp đón và những lời phát biểu ngắn gọn, ấm áp của Ngài Đại sứ và bà Phó Chủ tịch JFBA. Trong khi đó, chúng tôi gần như bị lẫn chìm trong cả ngàn người tại buổi tiệc chiêu đãi của Ban tổ chức Hội nghị nước chủ nhà gồm Hiệp hội luật sư và Hội luật gia Đan Mạch, Hiệp hội các Công ty luật Đan Mạch vào tối ngày 7/10/2026. Những cuộc tiếp xúc bên lề Hội nghị với nhiều luật sư đến từ các nước cũng là cơ hội để các luật sư Việt Nam trao đổi, chia sẻ thêm thông tin về môi trường phát triển và hoạt động hành nghề luật sư ở Việt Nam hiện nay.
Tiệc chiêu đãi của nước chủ nhà Đan Mạch tổ chức tối ngày 7/10/2026 tại trụ sở Tòa Đô chính Copenhagen.
Đi tìm “bản sắc luật sư Việt Nam” nơi xứ người…
Trong lần tham dự này, có một điều khá đặc biệt khi chính nhiều tổ chức hành nghề luật sư trên thế giới lại chủ động đến giao lưu, tìm cơ hội hợp tác với nhiều tổ chức hành nghề luật sư Việt Nam. Khi nghe có tới 13 luật sư của Công ty Luật Rajah & Tann LCT Lawyers đến Copenhagen mà chưa một lần gặp mặt trong thời gian diễn ra Hội nghị, cho đến những ngày cuối chương trình, tôi mới được Luật sư Vũ Thị Quế là Chủ tịch Công ty cho biết các luật sư của Công ty gần như kín lịch làm việc từng giờ với các đối tác là các hãng luật danh tiếng trên thế giới tại Khách sạn bên ngoài khuôn viên Bella Center. Rajah & Tann LCT Lawyers với đội ngũ hơn 40 luật sư và chuyên viên là một trong những công ty luật hàng đầu Việt Nam cung cấp sự kết hợp giữa các giải pháp pháp lý thiết thực với dịch vụ đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng đa quốc gia và địa phương, chuyên sâu lĩnh vực thành lập công ty, M&A, quản trị doanh nghiệp và thủ tục đầu tư nước ngoài; giải quyết tranh chấp và trọng tài: đại diện tại Tòa án, Trọng tài quốc tế, xử lý tranh chấp thương mại và đầu tư; hỗ trợ phát triển dự án, hợp đồng xây dựng và tranh chấp bất động sản; tư vấn ngân hàng, tài chính, sở hữu trí tuệ, lao động và hỗ trợ pháp lý thường xuyên cho doanh nghiệp FDI.
Luật sư Vũ Thị Quế cùng các thành viên trong Team của Rajah & Tann LCT Lawyers tại Copenhagen.
Trong khi đó, các luật sư Phạm Duy Khương, Nguyễn Tiến Hòa và Nguyễn Thị Thúy Chung đến từ Công ty luật ASL Law lại lựa chọn một phương án tham dự Hội nghị thường niên IBA độc đáo là thuê hẳn một căn hộ 03 phòng ngủ yên tĩnh nằm ở ngoại ô Copenhagen với chi phí rẻ hơn nhiều so với ở khách sạn để tìm kiếm các cơ hội hợp tác với các khách hàng và tổ chức hành nghề luật sư trên thế giới. Các luật sư sang Châu Âu trước Lễ khai mạc gần một tuần, có cơ hội ngắm cực quang trên bầu trời Na Uy và thăm Khoa Luật Trường Đại học Lund (Thụy Điển), sau đó miệt mài từ ngày đầu đến ngày cuối chương trình Hội nghị IBA với lịch làm việc, giao lưu dày đặc. ASL Law không chỉ cung cấp dịch vụ pháp lý đa dạng tại Việt Nam mà còn ở thị trường quốc tế nơi các doanh nghiệp Việt Nam có quan hệ thương mại, hướng đến việc đảm bảo khách hàng được tiếp cận tư vấn pháp lý nhanh, có luật sư phù hợp với từng đối tượng, không giới hạn phạm vi lãnh thổ và loại bỏ chi phí pháp lý không cần thiết. Chính ở địa điểm căn hộ thuê này, Đoàn công tác VBF chúng tôi có cơ hội được thưởng thức các món ăn Việt Nam do chính nữ luật sư Chung làm đầu bếp vào tối ngày 8/10/2026, với tình cảm đồng nghiệp chan hòa, ấm áp ở Copenhagen.
Ngoài ra, Đoàn công tác VBF còn gặp rất nhiều luật sư Việt Nam khác tham dự Hội nghị thường niên IBA với tư cách cá nhân, với sự hiện diện tuy còn khiêm tốn nhưng sự gần gũi, chuyên nghiệp của luật sư Việt Nam để lại nhiều ấn tượng trong con mắt bạn bè quốc tế.
Các luật sư đến từ ASL Law với biểu tượng Hội nghị IBA tại Copenhagen.
Nhận diện thương hiệu xe điện Green SM tại Copenhagen
Trước khi sang dự Hội nghị, qua thông tin báo chí trong nước, bộ phận hợp tác quốc tế của Văn phòng VBF đã cung cấp cho các thành viên Đoàn công tác app đặt xe điện Xanh thương hiệu Vinfast (Green SM). Ban đầu các thành viên Đoàn công tác còn nghi ngại, chỉ đặt Uber được coi là thông dụng ở Châu Âu ngay khi hạ cánh tại sân bay về khách sạn. Đoàn công tác cũng đã trải nghiệm tất cả các loại phương tiện như tàu điện ngầm, xe buýt, tàu tốc hành trong những ngày ở Copenhagen, nhưng do cần đảm bảo giờ giấc và sức khỏe theo kịp chương trình Hội nghị mỗi ngày, phù hợp với thời tiết biến động khi nắng khi mưa nên các thành viên Đoàn công tác lựa chọn gọi taxi GSM của Hãng Vinfast tại Cophenhagen.
Copenhagen đón chúng tôi bằng cái lạnh se sắt và cơn mưa phùn bất chợt đặc trưng vùng Bắc Âu, nhưng sự hiện diện của sắc màu GSM khiến chúng tôi lại thấy rất thân thuộc. Có một tài xế nữ vốn là một học giả người Đan Mạch chính gốc, bà giới thiệu từng đứng trên bục giảng đại học và thi thoảng vẫn góp mặt làm diễn giả tại các hội thảo quốc tế, nay xem vô-lăng như một cuộc dạo chơi nghề tay trái để quan sát đời sống. Trái ngược với vẻ ngoài trầm mặc của một trí thức, tay lái của bà phóng khoáng và có phần “liều lĩnh” đến thót tim giữa những khúc cua hẹp. Khi biết chúng tôi đến từ Việt Nam, bà đưa ra hàng loạt câu hỏi: Liệu chiến lược đưa dàn xe này sang đây chạy taxi có phải là nước cờ tiếp thị để mở đường bán ô tô? Trước khi chúng tôi xuống xe, bà hào hứng nhắc đi nhắc lại ước mơ được đặt chân tới Việt Nam một ngày không xa, rồi mỉm cười dúi vào tay các thành viên Đoàn công tác vài thanh kẹo socola bạc hà ngọt mát như một món quà tiễn khách đầy tinh tế.
Nhìn tỉ lệ xe taxi đậu trước Trung tâm Hội nghị Bella Center mỗi ngày để thấy sự nhận diện thương hiệu xe điện Việt Nam tại Copenhagen mang nhiều ý nghĩa.
Một nam tài xế người Ấn Độ với nụ cười hiền hậu, xem chiếc taxi điện này như một cơ hội mưu sinh vững chắc lại cho thấy một góc nhìn hoàn toàn khác về Copenhagen. Anh dành nhiều lời khen ngợi cho chế độ đãi ngộ của hãng, đặc biệt là cơ chế tính thu nhập theo giờ chạy giúp những người lao động như anh giảm bớt áp lực cày cuốc dồn dập trên từng cây số. Vừa điều khiển xe êm ru qua những dãy nhà cổ kính, anh vừa hào hứng kể lại những điều tai nghe mắt thấy trong các buổi đào tạo nội bộ, nơi anh lần đầu được nghe về hành trình vươn mình của một thương hiệu xe điện đến từ Việt Nam. Sự tò mò nghề nghiệp nhanh chóng nhường chỗ cho những câu hỏi về đời sống thường nhật: Con người Việt Nam thân thiện ra sao, nhịp sống nơi ấy có nhộn nhịp như quê hương Ấn Độ không? Tiếng nhạc êm dịu hòa cùng giọng kể trầm ấm của người đàn ông tha hương, mong ước được một lần bay đến dải đất hình chữ S Việt Nam dường như không chỉ là một chuyến du lịch, mà có thể là được chạm vào cội nguồn của chiếc xe đang gắn bó với cuộc đời anh mỗi ngày.
Một tài xế khác là cựu thủy thủ viễn dương gốc Thổ Nhĩ Kỳ đưa chúng tôi qua những con đường rực sáng ánh đèn về đêm, với cuộc trò chuyện đầy hoài niệm về các hải trình lênh đênh trên thế giới, rồi neo lại bến đỗ Copenhagen. Ông nói mình chọn GSM vì sự tĩnh lặng gần như tuyệt đối của động cơ điện, thứ tĩnh lặng mà ông bảo chỉ tìm thấy giữa đại dương lúc nửa đêm, nhớ rõ từng mốc phát triển của hãng xe được chiếu trong khóa huấn luyện tân binh. Hơn cả những thắc mắc thông thường, ông hỏi chúng tôi về bờ biển Việt Nam, về vị mặn của gió biển Đông và con người Việt Nam với lòng hiếu khách như những gì ông từng nghe từ bạn bè thủy thủ năm xưa. Khi xuống xe, cùng với cái bắt tay siết chặt đầy ý nghĩa là lời chúc bình an của tài xế taxi điện giữa trời se lạnh Copenhagen.
Làm sao biết mình đi…
Tôi nghĩ đời người đặt trọng tâm trong sự dịch chuyển, cả về không gian, lẫn thời gian, với vô vàn tâm trạng. Trên đường ra sân bay để về Việt Nam, tôi nói với tài xế mở cửa kính ô tô để cho những ngọn gió từ hai vùng biển Bắc và Biển Baltic bao quanh bán đảo Jutland và các đảo Đan Mạch thổi vào. Vậy là đến thời điểm tạm biệt những ngày vất vả, nặng lòng với những câu chuyện vĩ mô hay chuyện tác nghiệp bên trong của nghề nghiệp, tôi liên tưởng đến cảnh quan mỗi bước chân mình đặt lên nơi xứ người tác động như thế nào trong tâm thức của mình. Cuộc sống vẫn diễn ra như nó vốn phải thế ở nhiều khu vực địa lý khác nhau và có lẽ chức phận nghề nghiệp của mỗi luật sư đều coi trọng hành vi và ứng xử mỗi ngày sao cho hành trình nghề nghiệp trở nên có ý nghĩa. Điều đó tùy thuộc vào những gì cảm nhận được tại mỗi nơi mà mình đặt chân đến, dù bất cứ ở đâu thì nó sẽ trở thành khoảnh khắc không thể nào quên, kể cả từ những viên đá cổ xưa gập ghềnh bước chân ngựa dưới chiều Copenhagen lất phất mưa.
Chiếc xe ngựa thong dong trên những con đường nhỏ hẹp tại Copenhagen.
Bây giờ chúng tôi đang ở phòng chờ sân bay Copenhagen để chuẩn bị bay về Việt Nam, như thường lệ những dòng ghi chép cá nhân phần lớn được tốc ký tại những phòng chờ hay trong những đêm không ngủ. Đó là một khoảng lặng quý giá, để ngẫm nghĩ về những gì đã qua, nhìn nhận thực tại và hướng về tương lai phía trước. Trong góc chiếu chật hẹp này, tôi nghĩ điều quan trọng phải hướng về thế giới thực tại để hiểu mình đang được sống và được hành nghề ở một đất nước đang chuyển mình mạnh mẽ, nhận được sự tôn trọng của bạn bè quốc tế.
Vạn vật thay đổi nhanh quá, mới đó mà đã hơn 17 năm đồng hành cùng các đồng nghiệp trong thiết chế tổ chức xã hội – nghề nghiệp quốc gia, tôi biết mình chỉ là một cấu thành trách nhiệm nhỏ bé cùng tập thể Liên đoàn vất vả nhiều năm qua, biết ơn những tấm lòng, sự động viên, cảm thông của nhiều luật sư, các thành viên Thường trực Liên đoàn, Ban Thường vụ và Hội đồng luật sư toàn quốc mình đã gặp trong chặng đường hành nghề gần 40 năm qua. Bây giờ mình đã có thể dừng lại để chia vui với thế hệ luật sư trẻ đang ngày đêm cố gắng hết sức mình để phụng sự cho sự phát triển của nghề luật sư ở Việt Nam.
Sau chừng ấy năm hành nghề, tôi nghiệm ra một điều là giữa muôn vàn áp lực của nghề nghiệp, mỗi người sẽ chọn lấy cho mình một con đường để cho dù thực tại khó khăn thế nào, tâm mình vẫn thanh thản để hành nghề, quan trọng nhất vẫn phải giữ được niềm tin vào công lý, tôn trọng pháp luật và sự thật khách quan, duy trì lòng yêu thương đối với con người. Như quy luật của tự nhiên, cuộc đời mỗi người bắt đầu là đường thẳng, qua năm tháng đường thẳng ấy có thể có những khúc quanh, dù lưỡng lự thế nào thì mình cũng phải chọn lấy một con đường, đi theo điều tử tế hay tích tụ sự bất an, cũng do chính mình quyết định lấy mà thôi…
Các thành viên Đoàn công tác VBF tại Copenhagen.
Ngồi trên máy bay của Vietnam Airlines chuẩn bị cất cánh cho hành trình hơn 12 giờ bay thẳng từ Copenhagen về Việt Nam, tôi nghĩ nhiều đến câu chuyện cổ tích “Nàng tiên cá” của Andersen. Nàng tiên cá yêu Hoàng tử một cách chân thành, tha thiết, sẵn sàng hy sinh giọng nói- tài sản quý giá nhất- để được gần chàng, mặc dù Hoàng tử yêu người khác, sẵn sàng từ bỏ mạng sống mình. Một tình yêu mãnh liệt, không mong chờ sự hồi đáp, luôn nguyện cầu cho người khác được hạnh phúc và có thể phải đối diện cái giá phải trả. Câu chuyện mang đến ý nghĩa, dù ở phương trời nào, lòng tốt vẫn luôn tỏa sáng, mặc dù bị hiểu lầm và đau khổ, nàng tiên cá chọn lòng nhân hậu, với một tình yêu không ích kỷ, dù trong hoàn cảnh nào, sự tử tế và lòng bao dung vẫn là điều quý giá nhất…
LS. TS PHAN TRUNG HOÀI
Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam
