Ngày 08/8, tại khách sạn Dakruko, phường Tân An, tỉnh Đắk Lắk, Liên đoàn Luật sư Việt Nam tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ cho Đoàn Luật sư tỉnh Đắk Lắk với chủ đề “Tình hình giải quyết khiếu nại tố cáo có liên quan đến luật sư, vi phạm đạo đức nghề nghiệp trong những năm vừa qua”.
Tiến sĩ, Luật sư Đỗ Ngọc Thịnh, Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam trực tiếp bồi dưỡng lớp nghiệp vụ.
Trong hoạt động hành nghề, hợp đồng dịch vụ pháp lý không chỉ là cơ sở ghi nhận sự thỏa thuận về mặt quyền và nghĩa vụ giữa luật sư với khách hàng, mà còn là thước đo phản ánh tính chuyên nghiệp và đạo đức nghề nghiệp. Việc tuân thủ đầy đủ các quy định của Luật Luật sư cũng như Bộ Quy tắc Đạo đức và ứng xử nghề nghiệp luật sư Việt Nam không chỉ bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên, mà còn góp phần củng cố niềm tin của xã hội đối với đội ngũ luật sư và nền tư pháp nước nhà.
Các luật sư thuộc Đoàn Luật sư tỉnh Đắk Lắk tham dự lớp bồi dưỡng nghiệp vụ.
Những vi phạm đạo đức nghề nghiệp trong quan hệ với khách hàng và hậu quả pháp lý
Nghề luật sư là một nghề cao quý, gắn liền với sứ mạng bảo vệ công lý, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức. Tuy nhiên, trong thực tiễn hành nghề, vẫn còn xuất hiện một số hiện tượng tiêu cực làm méo mó hình ảnh của người luật sư. Một trong những vi phạm nghiêm trọng nhất là việc luật sư không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ nghề nghiệp theo thỏa thuận với khách hàng; thậm chí có trường hợp bỏ rơi khách hàng khi công việc gặp khó khăn hoặc phát sinh phức tạp.
Luật sư Văn Hợi, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Đắk Lắk phát biểu khai mạc lớp bồi dưỡng nghiệp vụ luật sư.
Hành vi này không chỉ cấu thành vi phạm hợp đồng mà còn làm ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của cá nhân luật sư, tổ chức hành nghề luật sư, đồng thời làm suy giảm niềm tin của xã hội đối với đội ngũ luật sư nói chung. Khi bị lợi ích vật chất chi phối, đạo đức nghề nghiệp bị coi nhẹ, một số cá nhân đã có hành vi đưa ra những lời hứa hẹn không có căn cứ, mang tính chất đánh lừa nhằm tạo sự tin tưởng mù quáng để khách hàng giao tiền.
Nghiêm trọng hơn, nhiều trường hợp luật sư còn cam kết, bảo đảm trước kết quả giải quyết vụ việc nhằm mục đích lôi kéo khách hàng hoặc lấy đó làm căn cứ để tính thù lao theo kết quả cam kết. Đây là hành vi bị cấm trong hoạt động hành nghề luật sư, bởi lẽ kết quả giải quyết vụ việc phụ thuộc vào sự thật khách quan, chứng cứ và phán quyết của cơ quan tiến hành tố tụng, không một luật sư nào có quyền hoặc có thể nhân danh cơ quan nhà nước để bảo đảm trước kết quả. Việc cố tình cam kết kết quả không chỉ vi phạm nghiêm trọng Quy tắc Đạo đức và ứng xử nghề nghiệp luật sư mà còn tiềm ẩn rủi ro phát sinh tranh chấp, khiếu nại, tố cáo kéo dài giữa khách hàng và luật sư.
Xác lập hợp đồng dịch vụ pháp lý theo đúng quy định của Luật Luật sư và quy trình giải quyết tranh chấp
Để ngăn ngừa các vi phạm và thiết lập một quan hệ pháp lý minh bạch, pháp luật quy định khi khách hàng thỏa thuận với luật sư về việc cung cấp dịch vụ pháp lý, hai bên bắt buộc phải xác lập hợp đồng dịch vụ pháp lý. Điều 26 Luật Luật sư đã quy định rõ khuôn khổ pháp lý này nhằm bảo đảm quyền và nghĩa vụ của các bên được ghi nhận một cách rõ ràng, chặt chẽ.
Tiến sĩ, Luật sư Đỗ Ngọc Thịnh, Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam trực tiếp bồi dưỡng nghiệp vụ cho các luật sư thuộc Đoàn Luật sư tỉnh Đắk Lắk.
Cụ thể, khoản 1 Điều 26 Luật Luật sư quy định: “Luật sư thực hiện dịch vụ pháp lý theo hợp đồng dịch vụ pháp lý, trừ trường hợp luật sư tham gia tố tụng theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng và luật sư hành nghề với tư cách cá nhân làm việc theo hợp đồng lao động cho cơ quan, tổ chức.” Như vậy, về nguyên tắc chung, mọi giao dịch dịch vụ pháp lý giữa luật sư (hoặc tổ chức hành nghề luật sư) với khách hàng đều phải dựa trên nền tảng của hợp đồng dịch vụ pháp lý.
Đồng thời, khoản 2 Điều 26 Luật Luật sư cũng quy định bắt buộc Hợp đồng dịch vụ pháp lý phải được lập thành văn bản và bao gồm các nội dung chủ yếu sau đây: Tên, địa chỉ của khách hàng hoặc người đại diện của khách hàng; đại diện của tổ chức hành nghề luật sư hoặc luật sư hành nghề với tư cách cá nhân; nội dung dịch vụ, thời hạn thực hiện hợp đồng; quyền và nghĩa vụ của các bên; phương thức tính và mức thù lao cụ thể; các khoản chi phí (nếu có); trách nhiệm do vi phạm hợp đồng; phương thức giải quyết tranh chấp.
Việc thể hiện chi tiết, rõ ràng các điều khoản trên trong văn bản hợp đồng giúp hạn chế tối đa những hiểu lầm, tranh chấp phát sinh trong quá trình thực hiện dịch vụ. Tuy nhiên, trong trường hợp phát sinh tranh chấp, khiếu nại, tố cáo từ phía khách hàng và được Đoàn Luật sư tiến hành thụ lý, giải quyết, người luật sư cần phải thể hiện văn hóa ứng xử chuyên nghiệp và tinh thần thượng tôn pháp luật.
Theo đó, luật sư cần chủ động phối hợp, thể hiện tinh thần thiện chí hòa giải với khách hàng, trực tiếp thương lượng hoặc thông qua sự hỗ trợ của Đoàn Luật sư. Trường hợp các bên không thể đạt được thỏa thuận hòa giải đối với các vấn đề liên quan đến nghĩa vụ dân sự và có yêu cầu giải quyết, tranh chấp sẽ được cơ quan tài phán có thẩm quyền (như Tòa án hoặc Trọng tài) xem xét, giải quyết theo đúng quy định của pháp luật tố tụng dân sự. Song song đó, khi Đoàn Luật sư tiến hành xem xét, xử lý kỷ luật, luật sư có trách nhiệm hợp tác và phối hợp đầy đủ với các cơ quan có thẩm quyền của Đoàn Luật sư để giải quyết vụ việc đúng quy định, bảo vệ sự tôn nghiêm của nghề nghiệp.
Hợp đồng dịch vụ pháp lý không đơn thuần là một văn bản thương mại mà là bản cam kết trách nhiệm, uy tín và danh dự của người luật sư trước khách hàng và xã hội. Việc thực hiện đúng, đầy đủ các quy định về hình thức, nội dung hợp đồng, cùng với việc duy trì chuẩn mực đạo đức hành nghề, tuyệt đối không đưa ra cam kết vô căn cứ hay bị chi phối bởi lợi ích vật chất, chính là con đường bền vững nhất để nâng cao vị thế của luật sư. Tinh thần hợp tác, thiện chí khi giải quyết các xung đột phát sinh cũng chính là minh chứng rõ nét cho bản lĩnh và văn hóa ứng xử của đội ngũ luật sư Việt Nam trong thời kỳ hội nhập và phát triển.
